Rozstanie, gdy są dzieci, to dwie sprawy naraz: koniec związku dwojga dorosłych i dalsze wspólne rodzicielstwo. Poniżej: rozmowa z dzieckiem według wieku, czego unikać, co ustalić na piśmie, mediacja i jej koszty oraz numery pomocowe.
Czytaj więcej →
Lęk ma dwie twarze. Pierwsza to fala, która przychodzi nagle: serce przyspiesza, oddech się skraca, myśli pędzą. Druga to ciągły lęk i niepokój, który nie mija od tygodni i zabiera sen, koncentrację i radość. Na każdą z nich działają inne sposoby. Ten tekst porządkuje je według tego, co mówią badania: najpierw techniki na teraz, potem zmiany, które pomagają w ciągu tygodni, a na końcu sygnały, że to może być zaburzenie lękowe i warto sięgnąć po leczenie.
Czytaj więcej →
Kryzys psychiczny: co zrobić teraz, gdzie dzwonić i gdzie się zgłosić. Numery 112, 116 123, 800 70 2222 i 116 111 sprawdzone u źródła, CZP bez skierowania.
Czytaj więcej →
Radzenie sobie ze stresem polega na dopasowaniu strategii do tego, co daje się zmienić. Dwanaście technik z wynikami badań, z podziałem na sytuacje, które da się zmienić, i te, w których działa się na własną reakcję.
Czytaj więcej →
Adelman (2014) w 'JAMA': caregiver burden dotyka 30-50% rodzinnych opiekunów osób przewlekle chorych. Vitaliano (2003) w meta-analizie: opieka chroniczna zwiększa ryzyko zgonu opiekuna o 63% w porównaniu z osobami w tym samym wieku. Schulz (1999): śmiertelność opiekunów dementywnych chorych jest *wyższa* niż osób, które nie podjęły opieki. Mapa, dzięki której opieka nie zniszczy ciebie.
Czytaj więcej →
Napad paniki osiąga szczyt w kilka minut i wygasa sam. Co robić w trakcie, czym różni się od zawału, dlaczego głębokie wdechy pogarszają sprawę i kiedy pojedynczy epizod staje się zaburzeniem.
Czytaj więcej →
Blanchflower i Oswald (2008): krzywa dobrostanu w ciągu życia jest U-kształtna z minimum w wieku 40-50 lat. Lachman: 'midlife crisis' to mit kulturowy, większość ludzi nie ma kryzysu, ale ci, którzy go mają, naprawdę go mają. Jung w 1933: druga połowa życia ma fundamentalnie inne zadania niż pierwsza. przewodnik artykuł o tym, czemu w okolicy 45. roku życia *coś* się dzieje, i co z tym zrobić.
Czytaj więcej →
Stone, Patton i Heen (Harvard Negotiation Project): każda trudna rozmowa to *trzy* rozmowy jednocześnie, co się stało, jak czujemy, kim jesteśmy w tej historii. Patterson: w 'crucial conversations' większość ludzi wybiera między ucieczką a atakiem, oba sabotują wynik. Mapa, dzięki której rozmowa, której się boisz przez tygodnie, może odbyć się w 30 minut.
Czytaj więcej →
Holt-Lunstad (2015): subiektywna samotność zwiększa ryzyko zgonu o 26%, niezależnie od obiektywnej izolacji. Cacioppo: samotność jest sygnałem ewolucyjnym jak głód, informuje o niezaspokojonej potrzebie, którą trzeba zaadresować. Weiss (1973): samotność emocjonalna i społeczna to dwa różne fenomeny. Mapa, dzięki której samotność przestaje być wstydem, a staje się informacją do wykorzystania.
Czytaj więcej →
Roskam i Mikolajczak (2018) opracowali Parental Burnout Assessment, pierwszą walidowaną skalę specyficznie dla wypalenia rodzicielskiego. International study (42 kraje, 2021): wyższe wskaźniki w krajach indywidualistycznych, gdzie 'matka idealna' jest kulturowym imperatywem. Mikolajczak (2018): wypalenie rodzicielskie zwiększa ryzyko zaniedbania i przemocy wobec dziecka. Mapa zjawiska, którego boi się przyznać większość rodziców.
Czytaj więcej →
Clance i Imes (1978): syndrom oszusta dotyczy 70% odnoszących sukcesy ludzi w którymś momencie kariery. Bravata (2020) w meta-analizie: koreluje z wypaleniem, depresją, lękiem i obniżonym dobrostanem. Young (2011): pięć typów imposter, perfekcjonista, ekspert, soloista, naturalny geniusz, superwoman/man. Mapa, dzięki której twoje osiągnięcia w końcu mogą cię cieszyć.
Czytaj więcej →
Borkovec: martwienie jest *strategią unikania* trudniejszych emocji, nie poszukiwaniem rozwiązań. Newman i Llera (2011): worry chroni przed nagłym lękiem, ale za cenę chronicznego napięcia. Hayes (ACT): celem nie jest 'przezwyciężenie' lęku przed przyszłością, lecz nauczenie się funkcjonowania *z* nim. Mapa, która wyzwala z pułapki ruminacji.
Czytaj więcej →
Paul i Moser (2009) w meta-analizie 237 badań: bezrobocie podnosi objawy depresyjne 2-3 krotnie. Marie Jahoda już w latach 30. opisała pięć ukrytych funkcji pracy poza zarobkiem. Bridges (2004): tranzycja po utracie nie polega na 'znalezieniu nowej pracy', lecz na przejściu przez 'strefę neutralną'. Mapa, dzięki której utrata pracy przestaje być końcem tożsamości.
Czytaj więcej →
Sbarra (2015): rozwód podnosi ryzyko zgonu w okresie obserwacji o 23%. Lucas (2005): adaptacja po rozwodzie trwa średnio 5 lat, i nigdy nie wraca w pełni do baseline. Hetherington w 30-letnim longitudinal study: 75% osób funkcjonuje w 2 lata po rozwodzie dobrze. Co dane mówią o tym, czego się spodziewać.
Czytaj więcej →
Maciejewski (2007) w JAMA pokazał, że klasyczne '5 faz Kübler-Ross' empirycznie nie istnieje, dane pokazują znacznie bardziej zindywidualizowany przebieg. Bonanno (2009): 50-60% osób po stracie wykazuje *resilience*, nie 'pracę żałoby'. Mapa, która zdejmuje z ciebie nieprawdziwe oczekiwania o tym, jak 'powinieneś' przeżywać stratę.
Czytaj więcej →